آخرین نوشته ها
لینک های روزانه
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۳۱۲٫۲۴۲ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱۸
بازدید از این یادداشت : ۱۳٫۱۰۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :
چندی پیش به یادداشتی از فاضل محترم جناب آقای صدرایی خویی در وبلاگ سرور برخوردم تحت عنوان « بواناتی و كتابش الدعوة المحمدیة» که در آن ضمن نقل سخنان صدر الإسلام خویی در تذکره مرآت الشرق در ترجمه جدیدی از احوال بواناتی، از شایستگی شناسایی و نشر کتاب وی موسومبه الدعوة المحمدیة به تناسب سال پیامبر اسلام (ص) سخن گفته و فضلای قوم را در یافتن نشانی به یاری خواندهاند.

یادداشت ایشان برای بنده جالب بود چراکه احوال غریب میرزا محمد باقر بواناتی با روایتی که شاگرد او ادوارد بروان در سفرنامهاش به ایران موسوم به «یک سال در میان ایرانیان» (A Year Amongst the Persians ) به دست دادهبود، همراه با ابهامات و پرسشهایی بسیار، همچنان در خاطر مانده بود.

از آنجا که اظهار نظر و جمع بندی نسبت به اطلاعات بسیار اندک و اغلب متناقضی که از زندگی و احوال بواناتی برجای ماندهاست، فرصت بیشتری میطلبد، تفصیل در خصوص او (همچون روابط اسرارآمیز او با سید جمالالدین، احمد مدحت، محمد عبده و ...) و همچنین احوال و آثار فرزندش میرزا باقر سردبیر البلاغ و روزنامهنگار کهنهکار بیروتی را به مجالی دیگر میسپارم و صرفاً به توضیحی کوتاه درباره اثری از او که در مرآت الشرق آمده و نیز ارائه گزارش و نقل برخی از منابع بسنده مینمایم.

جناب آقای صدرایی به نقل از مرآت الشرق آوردهاند:

«نادرة عهده الفاضل الأدیب میرزا محمّدباقر الفرقانی الإصفهانی: هو الخطیب الأریب الأدیب البارع المتبحّر الفاضل میرزا محمّدباقر الإصفهانی المشتهر بالفرقانی فی بلاد الغرب كما ستسمعه. والمترجم هو من نوادر عهده ونوابغ قرنه. ولد المترجم فی محروسة إصفهان فی حدود سنة 1250 الهجری القمری»

این در حالی است که در هیچ‌‌یک از منابع نسبت اصفهانی و یا تولد در اصفهان برای وی نیامده‌است. از جمله محمد‌حسین رکن‌زاده آدمیت که سالها در محل کارش در تهران با میرزا اسماعیل باقر فرزند بواناتی معاشر بوده است می‌نویسد:

« ... مطالب ذیل از قول پسرش نقل می‌شود... در یکی از دهستانهای بوانات متولد شد و در عهد شباب به شیراز رفت»

به نظر میرسد صدرالإسلام خویی به خطا مشخصات «میرزا محمدباقر همدانی اصفهانی» را که از مشایخ شیخیه بودهاست، در این موضع آوردهباشد.(نک: بامداد، مهدی؛ «تاریخ رجال ایران»، جلد ششم،کتابفروشی زوار، تهران، 1353:ص209 )

صاحب مرآتالشرق در ادامه میگوید:

« وكتب المترجم فی لندن رسالة بلغة الإنجلیزیة فی إثبات أنّ القرآن هدایة للبشر وفیه تأمین صلاحه وسعادته ورفاهه فی الدین والدنیا إلى یوم القیامة وسمّاها «محمّد سوُیس»، «الدعوة المحمدیة»، وطبعت فی لندن بلافاصلة»

ظاهراً اثری که صدرالإسلام خویی از آن نامبردهاست، همان منظومه 366 بیتی«شمیسة لندنیة» است که در سال 1882 میلادی در لندن به چاپ رسیدهاست و از آنجا که یکی از عبارات مندرج در طرح جلد «The voice of muhammad» است، ظاهراً این عنوان در نقل به معنی به «Muhammad’s voice» - «محمدس وویس» -و در ترجمه به عربی به «الدعوة المحمدیة» تغییر یافتهاست. (جالب اینکه در مرکز همین طرح عبارت«Islamo Christianity» آمده که بنابر گزارش مآخذ، عنوانی است که بواناتی برای دین خودساخته خویش برگزیده و با این کتاب، عالمیان را به پیروی میخواندهاست ! ). ادوارد براون در تاریخ مطبوعات ایران ضمن نقل و ترجمه ابیاتی از این اثر، عنوان را به «Little sun of london» ترجمه کردهاست.

مشخصات این اثر را مرحوم مشار چنین آوردهاست:

شمیسه لندنیة(شعر با ترجمه انگلیسی)،لندن، 1882(1300 هجری)تهران

و در فهرست British Library به این صورت ضبط شدهاست:

Bavanati, Muhammad Baqir (d. 1893)

»Shumaysat landaniyah, tatba`uha Sudayrat nasutiyah,Inshadhuma al-Mirza Muhammad Baqir al-Bawanati, al-mulaqqab bi Ibrahim Jan Mu`attar«

Persian, 72 p,14 cm,London, W.H. Allen, 1882

بر اساس اطلاعات فهرستگان مشترک نسخ خطی، از این کتاب (و شاید رونوشتی از آن)نسخهای هم در کتابخانه آیتالله مرعشی در قم نگهداری میشود به این مشخصات:

فهرستگان مشترک نسخ خطی(کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی):

مجموعه 1/2307 : شمسیة لدنیة، میرزا محمدباقر یونانی ملقب به ابراهیم جان معطر، قطع خشتی، منظومه

مجموعه 1/2307 : سدیره ناسوتیه، میرزا محمدباقر یونانی ملقب به ابراهیم جان معطر، قطع خشتی، منظومه

برخی منابع و مآخذ مشتمل بر ذکر آثار و احوال میرزا محمد باقر بواناتی:

کتابها:

1. دیوان بیگی، احمدعلی؛ « تذکره حدیقة الشعراء»، جلد سوم، به کوشش عبدالحسین نوایی، : صص 1636-163

2. پیرزادة نائینی، محمدعلی بن محمداسماعیل؛ «سفرنامه حاجی پیرزاده» چاپ حافظ فرمانفرمائیان با شرح احوال حاجی پیرزاده و توضیحات از ایرج افشار، تهران، 1360 ،جلد دوم: صص 206-215

  1. شیخ مفید شیرازی، مفیدبن محمد نبی ؛«تذکره مرآت الفصاحة»، نسخة خطی کتابخانة جعفر سلطانالقرائی

4. شعاع الملک شیرازی، محمد حسین ؛ «تذکره شعاعیة»، نسخة خطی کتابخانة ملی ملک ش 3839

5. صدرالإسلام خویی؛ «مرآت الشرق»، جلد اول، بهکوشش علی صدرایی خویی، انتشارات کتابخانه مرعشی نجفی، قم :صص 281-

6. رکنزادهآدمیت، محمدحسین؛«دانشمندان و سخنسرایان فارس»، جلد اول(از آتشی تا پیامی)،کتابفروشیهای اسلامیه و خیام، تهران، 1337: صص 413-424

7. بامداد، مهدی؛ «تاریخ رجال ایران»، جلد ششم،کتابفروشی زوار، تهران، 1353:صص 212-215

8. مشار، خانبابا؛ «مؤلفین کتب چاپی(فارسی و عربی)»، جلد دوم(ب-ح)، مؤلف، ، 1340: ص20

9. مشار، خانبابا؛ «فهرست کتابهای چاپی فارسی»، جلد سوم(س-ق)، مؤلف، ، 1350: ص3307

10. شکوری، ابوالفضل؛ «فرهنگ رجال و مشاهیر تاریخ معاصر ایران»، جلد دوم، نشر عالمه، قم، 1377: ص 432

11. براون، ادوارد؛ «یک سال در میان ایرانیان»، ترجمه مانی صالحی علامه، نشر اختران، تهران، 1384

12. براون، ادوارد؛ «تاریخ ادبیات ایران»، جلد اول،

13. «سیر فرهنگ ایران در بریتانیا»، فصل هشتم

14. «اثر آفرینان»، جلد دوم، : ص 78

  1. A Descriptive catalogue of the oriental manuscripts, belonging to the late E. G. Browne, completed and edited by R. A. Nicholson, Cambridge 1932.

  1. The Twelver Shia in Modern Times: Religious Culture and Political History, Rainer Brunner Werner Ende Leiden E. J. Brill 2001(PART TWO Internal Debates and the Role of Dissidents-19th-Century Ottoman and Iranian Encounters: Ahmed Midhat Efendi and Ebrahim Jan Moattar (Mohammad Baqer Bawanati))p97-Johann Strauss)

  1. Initiates of Theosophical Masters, K.Paul Johnson,272 pages, State University of New York Press,1995.(PART TWO. THE SECRET WORLD OF JAMAL AD-DIN)

مقالات:

1. طباطبائی، مصطفی؛ «میرزا باقر بواناتی»، مجله مهر: شماره چهارم، 1315، صص 142-146

2. نوائی، عبدالحسین؛ «این ایرانی عجیب (میرزا محمدباقر بواناتی) »، مجله اطلاعات ماهانه، جلد سوم، شماره اول، 1329: صص 14-18

3. تقی زاده، سید حسن؛ «سید جمال الدین»، مجله کاوه، سال دوم، شماره سوم(دوره جدید)، 1921م: ص10

4. «عکس تازهای از سید جمالالدین و خط محمدباقر بواناتی»، راهنمای کتاب، 1342، 6: صص 231-232

5. افشار، ایرج؛ «ابراهیم جان معطر (میرزا محمدباقر بواناتی، معلم زبان فارسی ادوارد براون)»، سواد و بیاض (مجموعه مقالات)، کتابفروشی دهخدا، تهران، 1344: صص 1-45همان، جلد دوم: ص 233، شماره 4057

6. مینوی، مجتبی؛ «ادوارد براون و خدمات او به ایران»، نقد حال(مجموعه مقالات)، شرکت سهامی انتشارات خوارزمی، تهران، چاپ سوم، 1367:صص 400-401

7. افشار، ایرج؛«بواناتی»، دانشنامه جهان اسلام

8. افشار، ایرج؛ « BAVAÚNAÚTÈ, MÈRZAÚ MOH®AMMAD-BAÚQER»، Encyclopedia Iranica





نامه به سید جمال ـ عکس از کتاب سواد و بیاض استاد ایرج افشار




 عکس از کتاب سواد و بیاض استاد ایرج افشار

پنجشنبه ۲۱ دي ۱۳۸۵ ساعت ۱۳:۲۹
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

حسين كريمي
۱۴ مهر ۱۳۹۳ ساعت ۹:۲۷
سلام از مطالب جالبي كه در مورد ميرزا محمد باقر بواناتي نوشتيد استفاده كردم واز اين كار شما قدر داني مي نمايم من خود بواناتي هستم و در نظر دارم پايان نامه خود را در معرفي دانشمندان وسخن سرايان بوانات بنويسم ولي منابع محدودي دارم و از جمله اين كه تمايل دارم از منابع شما در اين مورد استفاده كنم لطفا راهنمايي وكمكم نمايي از لطف شما بي نهايت متشكرم
امین
۱۴ مهر ۱۳۹۳ ساعت ۹:۲۱
سلام
عالی بود خدا قوت
استفاده کردم
مجتبی ابراهیمی پور
۲ مرداد ۱۳۸۹ ساعت ۱۱:۴۸
با سلام
من اولین عکس از بواناتی را میبینم و به این مرد افتخار میکنم
۲ مرداد ۱۳۸۹ ساعت ۱۱:۴۸
شاید براتون جالب باشه اگه بگم من یه نسخه کتاب به خط میرزا محمد باقر بواناتی دارم
علیرضا کاظمی
۲۱ مهر ۱۳۸۷ ساعت ۱:۴۸
میرزا محمد باقر بواناتی همان طور که این نویسنده محترم نوشته از فضلای زمان خود بوده که به چندین زبان تسلط داشته است و یکي از مفاخر شهرستان بوانات از استان فارس است.

ما بواناتی ها به او افتخار می کنیم. من تاکنون از او عکسی جایی ندیده بودم از نویسنده محترم به خاطر این عکس و در اختیار قرار دادن آن در این موضوع سپاسگزارم.
محمد
۲۳ ارديبهشت ۱۳۸۶ ساعت ۲۱:۴۶
سلام.
البته من در این موضوع تخصص ندارم ولی اونچه که فهمیدم اینه که تحلیل زندگی افرادی که به اسلام میپرداختن خیلی مهمه و جنبه های زیادی داره. مهمترینش اینه که آفتهای کار برای اسلام، مشخص میشه و دوغ از دوشاب معلوم میشه.
خدا به شما توفیق بده.