حلقه کاتبان kateban.com kateban.com صاحب عبقات، محدّث نوری و نامه دانشوران ناصری http://tazkereh.kateban.com/post/2431 fa در مجموعه مکاتباتی که از خاتمة المحدثین مرحوم میرزا حسین نوری قدّس سرّه القدّوسی خطاب به مجاهد ربّانی جناب میر حامد حسین صاحب عبقات رضوان الله تعالی علیه سالها پیش از این توسط جناب عمدة الاعلام و حجة الاسلام مختاری منتشر شده، به مناسبت و در چند مورد از مرحوم شمس العلماء شيخ محمّد مهدى عبد رب ‏آبادى یاد شده است. چنانکه می‌دانیم او، اهمّ ارکان اربعه در تألیف نامه دانشوران ناصری بوده است. به نظر می‌رسد واسطه ارتباط مرحوم شمس العلماء با جناب میر حامد حسین، تنها محدّث نوری رحمة الله علیهم بوده و گویا از محدّث نوری برای مساعدت در تصنیف نامه دانشوران نیز دعوتی در کار بوده است. ]]> kateban.com تبار و ایستار کتاب شریف عبقات http://tazkereh.kateban.com/post/2270 fa {ریز}این رساله، ترجمه‌ای است از مقاله ماندگار مرحوم آیت الله سید عبدالعزیز طباطبائی یزدی ـ رضوان الله تعالی علیه ـ که به مناسبت صدمین سال درگذشت سیّد مجاهد، میر حامد حسین صاحب {کج}عبقات{/کج} ـ قدّس سرّه الشریف ـ در نشریه {کج}تراثنا{/کج} منتشر نموده‌اند: {کج}موقف الشيعة من هجمات الخصوم وخلاصة عن كتاب عبقات الأنوار{/کج}، {کج}تراثنا{/کج}، السنة الثانية، محرم 1407، العدد الأول، صص 32-61. {/ریز} ]]> kateban.com ضمیمۀ مقالۀ «موقعیت شیعه در عهد ممالیک»: قتل آن شیعۀ مظلوم و فتوای سبکی http://tazkereh.kateban.com/post/1980 fa ]]> kateban.com تردید در تحقیق http://tazkereh.kateban.com/post/1881 fa ]]> kateban.com زان درد ِ جاودان http://tazkereh.kateban.com/post/1747 fa ]]> kateban.com آراء عقیدتی خاندان بنی العود: تحليلی از دستنویس Arab. F. 64 (کتابخانه بادلیان، آکسفورد) http://tazkereh.kateban.com/post/1547 fa ]]> kateban.com مقتل أبو ريحان محمد بن أحمد بيروني (362- 440ه) و رأيه في صوم عاشوراء http://tazkereh.kateban.com/post/1508 fa ]]> kateban.com نگاهی به نظريه «قرآن، کلام محمّد» و استناد آن به تبيين عرفانی مکانیسم نزول قرآن http://tazkereh.kateban.com/post/1507 fa ]]> kateban.com بازخوانی تعریف دکتر مدرسی از مفهوم غلو و نظریه علمای ابرار http://tazkereh.kateban.com/post/1390 fa ]]> kateban.com نکاتي درباره کتاب کافي برگرفته از دروس آيت الله شبيري زنجاني http://tazkereh.kateban.com/post/1331 fa

آن چه در ادامه مي‌آيد مقدمه‌اي است در معرفي مرحوم کليني و کتاب کافي او که با اقتباس از برخي دروس رجالي حضرت آيت الله شبيري زنجاني و گويا به اشراف دانشمند محترم سيد محمد جواد شبيري تدوين و در بخش اطلاعات جانبي نرم‌افزار دراية‌النور منتشر شده‌است. من خود مدتها در اين برنامه مستنداتش را جستجو مي‌کردم تا اين که به صورت تصادفي به آن برخوردم. به‌نظرم رسيد که شايد دسترسي به اين اطلاعات مفيد که ظاهراً جاي ديگري هم نيامده است، چندان آسان نباشد و انتشار اينترنتي آن براي علاقمندان پژوهش در حديث شيعه و به ويژه کتاب کافي، خالي از فايده نيست.

مأخذ مطالب ذيل چنين است:

نرم‌افزار دراية النور – نسخه 2/1 – مرکز تحقيقات کامپيوتري علوم اسلامي 

 

]]>
kateban.com
در خدمات مستشرقان: آری به اتفاق جهان می‌توان گرفت http://tazkereh.kateban.com/post/1184 fa ]]> kateban.com دربارۀ انتساب «خصائص يوم الغدير» به محمد بن يعقوب الکليني http://tazkereh.kateban.com/post/1095 fa ]]> kateban.com «مقالة في حوادث القرانات» از أبوالعباس الفضل بن حاتم النیریزی (310 ه /922-923 م)(Anaritius) http://tazkereh.kateban.com/post/877 fa

رساله‌ای که جناب استاد صدرایی چندی پیش ضمن یادداشتی از آن سخن گفته‌اند،علی الظاهر اثری است از أبوالعباس الفضل بن حاتم النیریزی (310ه/922-923م) [1]که نسخه‌ای از آن در مجموعه‌ای حاوی 8 رساله به شماره 2031 در فهرست کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (ج8-ص652)به قلم مرحوم دانش‌پژوه توصیف شده‌است.



[1]نگر: معجم المؤلفین - عمر كحالة - ج 8 - ص 66؛ ابن الندیم : الفهرست 1 : 279 ؛ القفطی : تاریخ الحكماء 254 ؛ حاجی‌خلیفه: كشف الظنون 1594 ؛ طوقان : تراث العرب العلمی 206 ، 207 ؛ الزركلی : الأعلام 5 : 352 ؛ بروکلمان، تاریخ الأدب العربی، الجزء الرابع، ص 182

Sezgin, GAS v, 283; vi, 191-2; vii, 156, 268-9 - - Encyclopaedia of Islam [VII:1050a],Al-Nayrizi - IRANICA :FAZLNAYRIZI, ABUL 'ABBAS b. Hatam

در مشخصات نسخه چنین آمده‌است:


(2031)


نسخ اسفندیار مازندرانی در 16ع1/1031 پایان عنوان شنگرف، نسخه در 1321 از آن سردار کابلی بوده‌است.

14س5/6*5/12، 496گ 12*20، کاغذ سپاهانی – جلد تیماج حنایی ضربی مقوایی.


مجموعه


.....5- مقالة النیریزی فی حوادث القرانات(442پ-465ر) از أبی العباس فضل بن حاتم نیریزی.

آغاز: مقالة النیریزی فی حوادث القرانات. من کلام أبی العباس الفضل بن حاتم النیریزی فی القرانات والکسوفات الدالة علی الفتن والحروب وما تدل علیه إلی آخر سنة 600 للهجرة وما بعدها. قال أبوالعباس النیریزی إن الذی حدانی علی استخراج ما دونته فی هذه المقالة ..... هو امتثال أمر مولانا المکتفی بالله أمیرالمؤمنین أبی محمد علی ابن المعتضد بالله أمیرالمؤمنین اطال الله بقائه وعزه فنقول...

انجام: إلی تمام سنة 600 للهجرة والحمد لله رب العالمین. استفتاج کلام الفضل بن حاتم النیریزی رحمه الله فیما تقدم له من القرانات و تحاویل السنین (458ر) ... ظفر فی غزوات بجنود و جیوش کمل القول بحمد الله ومنه.


شاید خالی از فایده نباشد متنی را که اغلب سایتهای مربوط به نیریز (همچونneyriz.edu.blogfa.com)در ترجمه فضل بن حاتم نیریزی – بدون ذکر مصدر اصلی و نویسنده این متن - آورده‌اند، نقل شود:

ابوالعباس فضل بن حاتم نیریزی ، ستاره شناس و ریاضی دان نامدار ایرانی در سده سوم و اوایل سده چهارم ه.ق می زیسته است . او در نیریز ولادت یافت . تاریخ تولد وی دانسته نیست . اما با توجه به شرح احوال و تاریخ وفاتش می‌بایست در نیمه اول سده سوم ه.ق زاده شده باشد . تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش فرا گرفت . پس از آن ، مقارن با حكومت المعتضد بالله ( حكومت 279-289 ه.ق ) شانزدهمین خلیفه عباسی به بغداد مهاجرت كرد . شایان ذكر است كه اولین حوزه علمی اسلامی در بغداد تأسیس شد و نهضت علمی اسلامی در این شهر در زمان منصور ، ابو جعفر عبدالله ( حكومت 198-218 ه.ق ) به اوج خود رسید سده سوم ه.ق كه ابو العباس نیریزی به بغداد هجرت كرد ، عصر طلایی علوم در بغداد محسوب می شد . فضل بن حاتم ظاهراً تا اواخر دوره مكتفی بالله ( حكومت 289-295 ه.ق) هفدهمین خلیفه عباسی در بغداد بود.

]]>
kateban.com
انتساب تفسیر الحدیث محمد عزت دروزه به میرزا باقر بواناتی http://tazkereh.kateban.com/post/875 fa

پس از جستجو و یادداشتي که از احوال ميرزا باقر بواناتي آوردم، فاضل محترم جناب آقاي صدرايي خويي فرمودند که خوب است باقي اطلاعات مربوط به بواناتي هم در اينجا بيايد، شايد که به کار کسي آيد و گوشه‌اي از تاريخ را روشن‌تر کند.

      از گوشه و کنار گزارش‌هايي متفاوت و احياناً ضد و نقيض درباره بواناتي هست که تنقيح و تنظيم آنها فراغتي مي‌خواهد. برخي بواناتي را مسلمان دو آتشه و مجاهد في سبيل الله خوانده و برخي او را مدعي نبوت و شريعتي التقاطي دانسته‌اند و برخي هم – همچون حاجي پيرزاده در سفرنامه‌اش- او را عليرغم جد و جهد در دعوت به اسلام، بي مبالات نسبت به ظواهر شريعت توصيف کرده‌اند.

از اين ميان تشکيک در نسبت تفسير الحديث به محمد عزت دروزة جالب است که احتمال داده‌اند همان تفسيري باشد که بواناتي به ترتيب نزول آیات تأليف کرده (به نظر استاد ايرج افشار،  بواناتي احتمالا نويسنده مفتاح الفرقان في ترتيب سورالقرآن نيز بوده باشد که نسخة خطي آن در کتابخانه براون موجود است - فهرست توصيفي نسخه هاي خطي شرقي متعلق به ادوارد براون فقيد ص 292)و فرزندش محمد ميرزا الباقرسردبير مجله البلاغ در بيروت - که از قضا از نزديکان و دوستان دروزه هم بوده – در پی چاپ اين تفسير بوده‌است.

خلاصه آنچه در ادامه اين يادداشت مي‌آيد، قطعاتي است که احياناً در چينش پازلي از چهره "اين ايراني عجيب" – به تعبير مرحوم عبدالحسين نوايي- به کار آيد.

]]>
kateban.com
درباره میرزا محمدباقر بواناتی (ابراهیم جان معطر)، معلم زبان فارسی ادوارد براون http://tazkereh.kateban.com/post/637 fa ]]> kateban.com دورانديشی مرحوم سيد محمدکاظم يزدی در مواجهه با نهضت مشروطه‌خواهی http://tazkereh.kateban.com/post/635 fa ]]> kateban.com نشانی از مدینة العلم گمشده شیخ صدوق (ره) http://tazkereh.kateban.com/post/607 fa ]]> kateban.com کتابشناسی دکتر سید حسین مدرسی طباطبائی (ویرایش دوم) http://tazkereh.kateban.com/post/519 fa ]]> kateban.com